Spring Kinderopvang: ‘Niet meer gecertificeerd maar in kwaliteit alleen maar gegroeid’

Toen Spring ontstond uit een fusie van twee kinderopvangorganisaties, laaide de discussie over het al dan niet HKZ-gecertificeerd zijn, op. ‘Kwaliteit gaat niet over certificatie, het gaat veel verder dan dat’, vindt Louise Joosten, een van de twee directeuren van Spring. Samen met mede-directeur Jos Nauts heeft zij een eigen methodiek ontwikkeld die past bij Spring en hun visie op kinderopvang. ‘We zijn niet meer gecertificeerd, maar in kwaliteit alleen maar gegroeid’, stelt Nauts vol overtuiging.

Dit is het tweede artikel in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook het interview met TintelTuin.

Spring Kinderopvang biedt kinderopvang in alle vormen en is actief in het hele gebied tussen Venlo, Eindhoven en Boxmeer. Met zo’n 8.000 kinderen is Spring een grote speler, zeker in Zuid-Nederland.
Toen Spring ontstond uit een fusie van twee kinderopvangorganisaties, laaide de discussie over het al dan niet HKZ-gecertificeerd zijn, op. ‘Kwaliteit gaat niet over certificatie, het gaat veel verder dan dat’, vindt Louise Joosten, een van de twee directeuren van Spring. Samen met mede-directeur Jos Nauts heeft zij een eigen methodiek ontwikkeld die past bij Spring en hun visie op kinderopvang. ‘We zijn niet meer gecertificeerd, maar in kwaliteit alleen maar gegroeid’, stelt Nauts vol overtuiging.

‘In principe werken PM’ers vanuit hun eigen visie op kinderopvang, vanuit wat zij zelf goed achten. Vaak zijn ze ook moeder en handelen ze vanuit hun individuele waarden als moeder. Daar willen wij vanaf. Wij willen dat zij bieden wat wíj als Spring Kinderopvang kwaliteit vinden’, vertelt Joosten. ‘Sterker nog, we willen dat ze zich bewust zijn van hun rol hier bij Spring. In hoe zij omgaan met de kinderen en met de ouders. Dit betekent dat ze niet alleen moeten weten hoe het hoort volgens Spring maar dat zij er ook zélf voor kiezen ernaar te handelen én elkaar er op aan durven spreken. Zij moeten onze ambassadeurs zijn, niet omdat wij dat willen, maar omdat ze dat zelf willen zijn.’

Kafka-eske regelgeving
Spring leidt hiertoe zelf haar eigen mensen op. Nauts: ‘Dat doen we op een manier waarvan wij denken dat het goed is. We willen niet teveel varen op regelgeving. Kwaliteit is geen opstapeling van regelgeving. De regelgeving in de kinderopvang is zo langzamerhand bijna Kafka-esk. Gecertificeerde stenen! Vier ogen principe! We verspillen onze energie aan flauwekul. We zouden tijd moeten steken in kinderen in bomen te leren klimmen in plaats van matten onder de bomen te leggen.’

Samen groeien
Gezamenlijk hebben Joosten en Nauts daarom het trainingsproject ‘Samen Groeien’ opgestart. Aan de basis hiervan ligt een systematiek waarin telkens een bepaald thema wordt behandeld. Een zogeheten ‘pedagogisch katern’ belicht dit thema van alle kanten en illustreert het aan de hand van voorbeelden die uitlokken tot nadenken en bewustwording. Ze bieden tal van aanknopingspunten tot toepassing in de praktijk. Thema’s zijn bijvoorbeeld oudergesprekken voeren, dagritme, buiten spelen en kinderparticipatie.
De katernen worden samengesteld door een denktank en werkgroep pedagogisch beleid die Spring heeft ingesteld. ‘De denktank bestaat uit academici die het leuk vinden hierover na te denken’, legt Joosten uit. ‘Daarna gaan hun plannen naar de werkgroep pedagogisch beleid die bestaat uit pedagogisch medewerkers die de plannen toetst op haalbaarheid en uitvoerbaarheid en ze concreet uitwerkt.’

Losmaken van gewenning
Vervolgens gaat elke locatie met het thema aan de gang. ’Je kunt van alles bedenken maar het in de groep bespreken is niet voldoende’, stelt Nauts. ‘Mensen moeten weten waarom ze dingen doen. Ervoor kiezen om ze te doen. “De hersens opnieuw aan krijgen”, noemen we dat. We willen onze leidsters echt losmaken van wat ze gewend zijn en hoe zij over deze dingen denken vanuit gewoonte.’ Het gaat dan om het opnieuw ter discussie stellen van vanzelfsprekendheden die vaak van generatie op generatie over gaan. ‘Eerst een boterham met hartig eten, dan pas een met zoet. Wel of niet drinken tijdens het eten. Dat soort zaken,’ legt Joosten uit. ‘Daarom moeten wij de regels heel werkbaar maken, begrijpelijk en uitvoerbaar. Wij zorgen dat er over de thema’s gesproken wordt, en wel zodanig dat de leidsters onze visie onderkennen en ernaar gaan handelen. Het zich eigen maken. Veranderen gaat voetje voor voetje. Patronen doorbreken helemaal.’

Aanspreekcultuur
Belangrijk onderdeel van het project is het creëren van een aanspreekcultuur. ‘Ik denk dat we in dat opzicht veel bereikt hebben,’ zegt Joosten. ‘Elkaar aanspreken en feedback geven is lastig, maar daar investeren we al twee jaar in en we zien al positieve effecten. We hebben nu veel meer een open sfeer. Niet 100% maar het is veel gewoner geworden om elkaar aan te spreken. Het is wel iets dat blijvend aandacht vraagt.’
‘De erkenning dat feedback geven belangrijk is, is ons grootste succes’, beaamt Nauts. ‘Feedback geven zien  als een noodzakelijke basis om verder te komen. Dat doen de meiden nu meer en meer. Ze zijn er niet langer bang voor!’

Coaching
Omdat het traject dat Spring is ingegaan voortdurend aandacht behoeft, hebben Nauts en Joosten ook intern mensen opgeleid tot pedagogische coaches. Joosten: ‘Onder coaching verstaan we de expertise om anderen te laten ontdekken hoe het kan - dus niet door te zeggen hoe het moet . Mensen hun eigen oplossing laten vinden en hen daarmee sterker maken.’ De coaches staan zelf op de groep. Ze coachen op een andere locatie dan waar ze normaal gesproken werken. Ze werken dan als rechterhand van de manager.

Overige tools
Andere tools die Spring inzet om het gewenste ambassadeurschap te monitoren en bij te sturen, zijn het naspelen en bespreken van praktijksituaties door (ook intern) opgeleide trainers, de checklisten pedagogisch handelen, klanttevredenheidsonderzoek, evaluaties, mysery guests en videointeractiebegeleiding.
‘Bovendien gaat kwaliteit natuurlijk verder dan het primaire proces’, vertelt Joosten. ‘We zijn er op alle vlakken mee bezig, ook in onze processen, bedrijfsvoering, klantgerichtheid, uitstraling van de gebouwen etc.’

Veel meer HKZ
Concluderend stellen de beide Spring-directeuren dat ze nu ‘veel meer HKZ zijn’ dan ze ooit geweest zijn.
‘Wij sterken onze mensen in hun professie’, besluit Nauts. ‘Dat is wat wij hier proberen. Als we dat niet doen, gebeurt het zeker niet. Bespreken, open zijn, eerlijk zijn. Een voedingsbodem bieden voor verdere ontwikkeling. Dicht bij jezelf blijven, authentiek zijn, daar win je heel veel mee.’

Serie 'Kwalteit'
Dit is het tweede artikel in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook het interview met TintelTuin.

[13.07.2012]