Kanteel zet zich in voor integrale kindcentra

In september 2011 trad Pauline Schellart aan als directeur bij Kanteel Kinderopvang. Kanteel bevond zich op dat moment in de beginfase van exact dat, wat zij wil bereiken: kinderopvang en basisonderwijs integreren tot kindcentra. Pauline: ‘De weg daarheen is niet zonder hobbels, maar onder bepaalde randvoorwaarden moet het lukken. Ik wil met Kanteel en onze partners toewerken naar een voor kinderen optimale en samenhangende opvoed- en ontwikkelomgeving, waarin kinderen zoveel mogelijk tot bloei komen en kansen krijgen.’
Dit is het vierde artikel op deze site in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook de eerdere interviews met TintelTuin, Spring Kinderopvang en KinderRijk.

In september 2011 trad Pauline Schellart aan als directeur bij Kanteel Kinderopvang. Kanteel bevond zich op dat moment in de beginfase van exact dat, wat zij wil bereiken: kinderopvang en basisonderwijs integreren tot kindcentra. Pauline: ‘De weg daarheen is niet zonder hobbels, maar onder bepaalde randvoorwaarden moet het lukken. Ik wil met Kanteel en onze partners toewerken naar een voor kinderen optimale en samenhangende opvoed- en ontwikkelomgeving, waarin kinderen zoveel mogelijk tot bloei komen en kansen krijgen.’

‘In plaats van losse onderdelen, zoals kinderopvang, peuterspeelzalen en onderwijs, streef ik naar een samenhangend dagaanbod voor kinderen van 0 tot 13 jaar’, vertelt Pauline. ‘Toen ik bij Kanteel begon, was de organisatie al behoorlijk op de goede weg in de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang. Ik wil dat verder uitwerken en nog meer insteken op integrale kindcentra.’ Haar visie op kwaliteit in de kinderopvang is verwerkt in de visie van Kanteel: In 2017 is Kanteel dé partner in Kindcentra voor primair onderwijs en ouders, waarbij de ontwikkeling en het welbevinden van het kind centraal staan.

Integreren didactiek en pedagogiek
Pauline gelooft in het samenvoegen van didactische en pedagogische kennis: ‘Ik geloof dat het scenario eindig is van klassikaal onderwijs, een strikte dagindeling en een scheiding tussen het leven tijdens en na school, tussen kinderopvang en basisonderwijs. We hebben elkaar veel te bieden en moeten van elkaar leren om nieuwe ontdekkingen te kunnen doen die bijdragen aan de optimale ontwikkeling van het kind.’
Ontwikkelen ziet zij daarbij in de breedste zin van het woord: behalve educatie gaat het ook om de sociaal-emotionele, culturele en lichamelijke ontwikkeling van het kind: ‘Ik wil meer maatwerk. Ik zou echt een gemeenschap willen bieden waarin elk kind zijn plek vindt; waar het kan spelen en leren, waar het te maken krijgt met sport, kunst en muziek, waar het leert omgaan met anderen et cetera. Dat we niet meer praten over een school of kinderdagverblijf, maar over een kindcentrum, waarin het kind centraal staat.’

Mini-samenleving
Integrale kindcentra, daar zit wat Pauline betreft de kwaliteit die zij nastreeft in de kinderopvang. Kinderen van jongs af aan op laten groeien in een stabiele groep kinderen en leidsters, waar vooral in de periode 0-6 het accent ligt op spelend leren, waar kinderen zich kunnen ontwikkelen en zichzelf kunnen zijn. ‘Een stabiele groep is zó belangrijk voor de kwaliteit van de opvang; dan kun je niet anders dan concluderen dat een geïntegreerd aanbod beter is’, vindt zij. ‘Samen (op)groeien in dezelfde omgeving; een mini-samenleving vormen.’ Ook voor het personeel is zo’n stabiele groep belangrijk. ‘De kwaliteit van het personeel is van wezenlijk belang; dat ben ik eens met Martijn en Cor in eerdere interviews’ zegt Pauline.

Geslaagde samenwerking
Kanteel heeft 41 locaties in en om Den Bosch waarvan 19 kindcentra in scholen. Daar zitten mooie voorbeelden tussen van geslaagde samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang en zelfs peuterspeelzalen (of ‘peuterarrangementen’, zoals ze bij Kanteel heten). De brede scholen in Den Bosch bijvoorbeeld, zitten veel in achterstandswijken en Pauline merkt dat ze daar nog extra toegevoegde waarde leveren in de ontwikkeling en het welbevinden van kinderen. ‘Je kunt zoveel betekenen voor een kind als je er vroeg bij bent; didactisch en pedagogisch. Samen met de school, met Sport en Welzijn. Daar zijn we echt geïntegreerde kindcentra. We stemmen thema’s op elkaar af en de overgang naar het basisonderwijs is niet iets nieuws; we nemen de tijd om de kinderen te leren kennen en investeren daarin. Als een kind naar groep 1 gaat, is de leerkracht al bekend met het kind. En het kind kent de kinderen uit de groep. Vanaf hun geboorte blijven ze de kinderen in hun ontwikkeling volgen en ondersteunen tot ze naar het voortgezet onderwijs gaan; dat is heel bijzonder.’

Te nemen stappen
Het integreren van kinderopvang en onderwijs in kindcentra moet nog verder worden getrokken. Je kunt het echter niet geforceerd doorvoeren; per locatie gelden andere omstandigheden. De clustermanagers van Kanteel bepalen samen met de schoolhoofden waar ze nu staan en maken een plan hoe ze verder kunnen integreren. Zaken waaraan Pauline hierbij denkt, variëren van gezamenlijke scholing, team-buildingsactiviteiten en teamoverleggen tot het delen van de koffiekamer en het gezamenlijk uitvoeren van kind-observaties. ‘Er zijn zo veel zaken waarmee we voordeel kunnen behalen; door samen te werken komen we dichter bij elkaar en de kinderen. Daarmee kunnen we het kind een nog veiligere en professionelere omgeving bieden’, aldus Pauline.

Bestuurdersoverleg
Het hoofdkantoor van Kanteel bevindt zich in hetzelfde gebouw met twee grote schoolbesturen uit het werkgebied. ‘Ik realiseer me dat ik me gelukkig mag prijzen met deze situatie’, vertelt Pauline. ‘Met deze bestuurders vorm ik een soort MT. We overleggen op regelmatige basis. We zijn het lang niet over alles eens, maar wat we delen is dat we alle drie redeneren vanuit het belang van het kind. Als je over geld gaat praten, komen de verschillen snel op tafel, maar als we denken vanuit de gedeelde visie dat het kind centraal staat en niet de school of de kinderopvang, dan vinden we elkaar.’ Ze zitten bijvoorbeeld ook bij elkaar in de sollicitatiecommissie van schooldirecteuren en clustermanagers, zodat ze ook daar bouwen aan een gezamenlijke cultuur en visie, zowel op het niveau van het kindcentrum als op bestuurlijk niveau.

Luisteren naar de ouders
Pauline ziet ook de ouders als belangrijke partner: ‘Het zou immers het beste zijn om alles rondom het kind zo goed mogelijk gezamenlijk af te stemmen en met elkaar op te trekken als ouder, kinderopvang en school.’ Zeker voor scholen is er echter nog best wat te winnen in de relatie met ouders, vindt ze, ook redenerend vanuit haar eigen ervaring als moeder van vier kinderen. ‘Scholen opereren autonoom van de ouders, maar verwachten wel dat we klaar staan om activiteiten te begeleiden of om als werkende moeder vrij te nemen als de school een studiedag heeft. Maar vrouwen zullen steeds meer werken, dat wordt in de toekomst nog noodzakelijker, voorzie ik. Daar moet de school ook echt wat mee, met dat gegeven. Scholen moeten luisteren naar de ouders; veel meer dan ze nu doen.’

De beperking van het pedagogisch plan
Pauline: ‘Als kinderopvangorganisatie hebben we de ouders rechtstreeks als klant en hebben we veel ervaring met de afstemming, communicatie en inspraak met/van ouders. Dat is een meerwaarde in de samenwerking met het onderwijs.’ Daarbij merkt zij op dat het belangrijk blijft je te realiseren dat voor veel ouders pedagogiek en een pedagogisch plan niet hun expertise is. ‘Ouders hechten er primair aan dat het goed gaat met hun kinderen; dat zij het naar hun zin hebben’, meent ze. ‘Bij Kanteel probeer ik de medewerkers daarvan meer bewust te maken en stappen te zetten in het inzichtelijk maken van wat wij doen op pedagogisch gebied én vooral na te denken hoe we dat vertalen naar ouders, opdat het aansluit bij hun belevingswereld. Daar ligt een uitdaging, maar het werkt beter dan een pedagogisch plan voor ouders, daar ben ik van overtuigd.
‘Als we vanaf de geboorte van hun kind een band opbouwen met de ouders dan kunnen we de relatie op- en uitbouwen en wederzijds begrip kweken. Zodat alle partners binnen de kindcentra én ouders echt samen op gaan trekken. Dat is een ideaalbeeld, ik weet het, maar wat mij betreft wel nastrevenswaardig.’

Serie 'Kwaliteit'
Dit is het vierde artikel in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook de interviews met TintelTuin, Spring Kinderopvang en KinderRijk.

[21.01.2013]