KinderRijk: Over de toegevoegde waarde van kinderopvang

‘Ik vind kinderopvang ongelooflijk belangrijk. Niet alleen ter vervanging  van de opvoeding thuis; ik ben ervan overtuigd dat goede kinderopvang een extra opvoedingsmogelijkheid biedt. De vraag is natuurlijk wél wat goede kinderopvang is.’ Martijn van der Kroef, directeur van kinderopvangorganisatie KinderRijk (met vestigingen in Amstelveen en Amsterdam), kiest haar woorden zorgvuldig: ‘Sinds onze oprichting zijn we op zoek naar wat wij verstaan onder goede kinderopvang, onder kwaliteit. Ik denk dat we, dankzij onze historie, ervaring en het blijven toetsen, inmiddels de kern ervan te pakken hebben. Dan kun je als kinderopvangorganisatie het verschil maken.’

Dit is het derde artikel in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook de interviews met TintelTuin en Spring Kinderopvang.

‘Ik vind kinderopvang ongelooflijk belangrijk. Niet alleen ter vervanging  van de opvoeding thuis; ik ben ervan overtuigd dat goede kinderopvang een extra opvoedingsmogelijkheid biedt. De vraag is natuurlijk wél wat goede kinderopvang is.’ Martijn van der Kroef, directeur van kinderopvangorganisatie KinderRijk (met vestigingen in Amstelveen en Amsterdam), kiest haar woorden zorgvuldig: ‘Sinds onze oprichting zijn we op zoek naar wat wij verstaan onder goede kinderopvang, onder kwaliteit. Ik denk dat we, dankzij onze historie, ervaring en het blijven toetsen, inmiddels de kern ervan te pakken hebben. Dan kun je als kinderopvangorganisatie het verschil maken.’


‘De hersenontwikkeling van kinderen gaat in de eerste paar levensjaren ongelooflijk snel. Daar kunnen we het verschil maken met goede kinderopvang: we kunnen ze voor later veel extra’s meegeven, daar ben ik van overtuigd’, stelt Martijn. ‘De uitdaging, de setting, de leeftijdgenootjes: het voegt echt iets toe.’

Het belang van emotionele veiligheid
Een van de pedagogische grondleggers van KinderRijk is de Italiaanse Loris Malaguzzi. Die gaat ervan uit dat kinderen vanaf hun geboorte sociale wezens zijn die communicatie zoeken met anderen en met de wereld. ‘Daar willen wij gebruik van maken’, vervolgt Martijn. ‘Wij willen het kind die omgeving bieden, waarin het kan exploreren. Om dat te kunnen en willen, is de belangrijkste voorwaarde dat het kind zich veilig voelt. Naar onze overtuiging staat het bieden van emotionele veiligheid dan ook op nummer 1. De pedagogisch medewerker is dan natuurlijk ongelooflijk belangrijk, evenals de stabiliteit van het team en de grootte van de groep. Zulke elementen waarborgen dat een kind zich veilig voelt, veilig genoeg om te gaan exploreren.’

Ontwikkelen op de tweede plaats
Martijn: ‘Tegenwoordig heeft iedereen de mond vol van ontwikkelen. De kinderopvang moet bijdragen aan de ontwikkeling van het kind, een voorportaal van de basisschool worden. Voor mij komt ontwikkelen pas op de tweede plaats. Kinderen van nul tot twee jaar leren vooral door kijken en nadoen. Je kunt de ontwikkeling van kinderen prima actief stimuleren, maar het gaat pas echt werken als dit plaatsvindt vanuit die veilige setting van waar uit je het aanmoedigt om op zijn of haar manier op ontdekking te gaan.’

Kijken naar de kinderen
Hier komt ook de waarde naar voren die KinderRijk aan de pedagogisch medewerker hecht. ‘Onze focus en ons geloof in kwaliteit gaat uit van een enorm belangrijke rol voor de leidster. Wij stellen zeer hoge eisen aan onze pedagogisch medewerkers: ze moeten betrouwbaar zijn en gevoel hebben voor en kennis van de allerjongsten’, vindt Martijn. ‘Kijken naar kinderen is in mijn ogen een van de belangrijkste – en zeker niet gemakkelijkste – taken van de pedagogisch medewerker. Kijken wat het kind boeit, of wat het doet bij zijn of haar leeftijd past, waar zijn of haar voorkeuren liggen, of het goed met kind gaat en daar dan op acteren, dát is de crux. Dit vraagt veel van de pedagogisch medewerker; het is een stevige functie.’

Kinderopvang is een vak
Het pedagogisch uitgangspunt dat het kind al vanaf de geboorte sociaal vaardig is en wil leren, hanteert KinderRijk ook ten opzichte van de pedagogisch medewerkers. Martijn: ‘Zo kijken wij ook naar onze sollicitanten, dat kan niet anders! Niet iedereen kan bij KinderRijk werken. Heeft iemand het primair in zich om hier pedagogisch medewerker te zijn? Wij willen mensen die wíllen leren, omdat ze geboeid zijn. Omdat ze - net als een kind - van nature nieuwsgierig zijn, hun vak belangrijk vinden en willen bijdragen aan KinderRijk.’
Scholing is dan randvoorwaardelijk, maar niet voldoende. KinderRijk schoolt zelf ook veel. Pedagogisch medewerkers worden verplicht getraind in de specifiek pedagogische uitgangspunten van de organisatie, communicatieve vaardigheden (met ouder en kind) en het omgaan met baby’s. ‘We willen hun interesse verhogen om verder te gaan in hun vak’, vervolgt Martijn, ‘Want ja: het is een vak. Iedereen die dat ontkent, weet niets van kinderopvang. Opa’s en oma’s, ouderenverzorgers: dat is iets anders, dat kun je niet op een hoop gooien.’

Poule van stagiairs
Martijn is het met Cor Schuurman van Tinteltuin eens dat niet alle studenten intrinsiek gemotiveerd zijn om in de kinderopvang te gaan werken. KinderRijk heeft daarom mede gerealiseerd dat het ROC van Amsterdam nu een aparte afdeling Zorg & Welzijn in Amstelveen heeft. ‘Wij hebben daar een dagverblijf met een spiegelwand, waar we samenwerken met de opleiding. Studenten kunnen zien hoe kinderopvang in de praktijk werkt en voor ons is het een goede plek om stagiairs te vinden’, vertelt Martijn. ‘We hebben altijd veel stagiairs: zij vormen een belangrijke poule voor onze toekomstige medewerkers. Van hen weten we immers of zij geboeid zijn door het vak, of zij onze pedagogische uitgangspunten willen leren en of zij gevoel voor de kinderen hebben.’

De lerende organisatie
Martijn benadrukt dat KinderRijk ook veel waarde hecht aan het toetsen: ‘NCKO houdt sinds vorig jaar de kwaliteitsmonitor, een zinvol instrument naar mijn mening. Wij namen deel aan de pilot en hebben veel gehad aan de uitkomsten ervan. We konden bijvoorbeeld zien welke vorm van scholing werkt en wat we verder nog kunnen doen aan scholing. Ook kregen we in kaart dat ook de leidinggevende scholing moet volgen!’
Ze besluit met de opmerking dat video-interactiebegeleiding eveneens veel inzicht geeft in het handelen van de pedagogisch medewerkers: ‘Daar hebben ze zelf ook veel aan. Het brengt veel gesprekken en veranderingen op gang. Kortom: je komt bij ons lerend binnen en we blijven leren en naar onszelf en elkaar kijken. En daarmee komen we dicht bij de kern van wat ik onder kwaliteit in de kinderopvang versta!’

Serie 'Kwaliteit'
Dit is het derde artikel in een reeks over het begrip 'kwaliteit' en wat de bij KIK-aangesloten kinderopvangorganisaties daaronder verstaan. Zie ook de interviews met TintelTuin en Spring Kinderopvang.

[25.09.2012]