Effect marktwerking kinderopvang niet zichtbaar

De groei in kinderdagverblijven en buitenschoolse opvanginstellingen is groot geweest in de afgelopen jaren, maar het aanbod heeft de vraag niet overal kunnen bijhouden, stelt het Centraal Planbureau (CPB) vandaag. Een gevolg is dat er nog weinig concurrentie op prijs of kwaliteit is ontstaan. Wel blijkt dat schaalvergroting in de branche niet slecht is voor de kwaliteit van de kinderopvang.

De groei in kinderdagverblijven en buitenschoolse opvanginstellingen is groot geweest in de afgelopen jaren, maar het aanbod heeft de vraag niet overal kunnen bijhouden, stelt het Centraal Planbureau (CPB) vandaag. Een gevolg is dat er nog weinig concurrentie op prijs of kwaliteit is ontstaan. Wel blijkt dat schaalvergroting in de branche niet slecht is voor de kwaliteit van de kinderopvang.

Het CPB schrijft dit in de Notitie 'Kinderopvang in Kaart', die op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is geschreven.

Sinds 2005, toen de Wet Kinderopvang van kracht werd, is zowel de vraag naar als het aanbod van formele kinderopvang sterk gestegen. In totaal zijn de aan ouders betaalde subsidies gegroeid van een half miljard euro in 2005 naar drie miljard euro in 2011. Het aanbod van kinderopvang heeft zich aangepast in omvang en structuur. De markt bevatte in 2010 een groter aandeel op winst gerichte aanbieders en ook een groter aantal aanbieders met meerdere locaties onder beheer.

De toegankelijkheid tot de kinderopvang is verbeterd, vooral in het Noorden van het land. Wel bestaan er nog altijd problemen met de toegang tot kinderopvang, in de vorm van wachtlijsten. Bovendien is het aantal ouders gestegen dat het wettelijke maximumtarief betaalt, of meer. Daarbij lijken ondernemers nog niet op prijs te concurreren. Lokale marktfactoren kunnen de tariefverschillen tussen buurten niet verklaren. Tegen de verwachting in zijn de tarieven het hoogst in het Oosten van Nederland.

Verder heeft de verandering in het aanbod vooralsnog niet geleid tot een verbetering, maar ook niet tot een verslechtering van de kwaliteit van de kinderopvang. De zorg dat op winst gerichte bedrijven lagere kwaliteit leveren blijkt ongegrond. De kwaliteit van kinderopvang, gemeten in werknemers per kind, is bij deze instellingen zelfs hoger dan bij stichtingen. Wel dient te worden opgemerkt dat conclusies over kwaliteit zeer onzeker zijn, omdat er te weinig recente gegevens beschikbaar zijn om op grote schaal de kwaliteit van kinderopvanginstellingen te vergelijken.

[10.11.2011]